Ga naar hoofdinhoud
Nederlands

AnxietyAidTools

Evidence-based tools voor geestelijke gezondheid
10 min

Paniekcirkel & Reactiekaart

Breng in kaart hoe lichaamssignalen, alarmgedachten en paniekneigingen samengaan—en probeer een helpende reactie.

Angst & Zorgen
Beginner
10 min
Paniekcirkel & Reactiekaart
Pro-download PDF & PNG

Overzicht

Print voor offline gebruik tijdens therapie of zelfstudie

Afdrukbare pdf- en png-bestanden beschikbaar in je Pro-dashboard

Wanneer te gebruiken

  • Na een paniekaanval of -spiraal om te begrijpen wat er gebeurde
  • Ter voorbereiding op een spannende situatie om helpende ankers te kiezen
  • Wanneer lichamelijke signalen en alarmgedachten in elkaar verstrikt raken
  • Tijdens CGT-oefeningen om persoonlijke paniekpatronen te observeren

Hoe te gebruiken

  1. 1
    Doorloop de vier stappen op volgorde na een episode of in rustige momenten.
  2. 2
    Noteer bij Stap 1 de lichamelijke sensatie die je opmerkte, zonder oordeel.
  3. 3
    Schrijf bij Stap 2 de alarmgedachte of voorspelling op die opkwam.
  4. 4
    Benoem bij Stap 3 de reactie, vluchtneiging of gewoonte die je voelde opkomen.
  5. 5
    Kies bij Stap 4 een helpende reactie of rustgevend anker om te proberen.
  6. 6
    Gebruik het reflectiegedeelte onderaan om te zien wat er na het uitproberen veranderde.

De Paniekcirkel & Reactiekaart is een mild en praktisch CGT-werkblad om een recente of verwachte paniekspiraal te ontleden. Paniek kan overweldigend voelen, maar volgt meestal een herkenbaar patroon: een duidelijke lichamelijke sensatie wordt gevolgd door een alarmgedachte, wat leidt tot de neiging om te vechten, vluchten of bevriezen.

Door elk onderdeel in kaart te brengen — Lichaamssignaal, Alarmverhaal en Paniekneiging — krijg je helderheid over de wisselwerking tussen lichaam en gedachten. De kaart biedt een gestructureerde ruimte om een helpende reactie te kiezen die je kunt uitproberen bij oplopende spanning.

Dit psycho-educatieve werkblad biedt een gestructureerde manier om eigen patronen te observeren en helpende gewoonten te oefenen; het stelt geen diagnoses en vervangt geen professionele zorg.

Onderzoek & Referenties

  • Clark, D. M. (1986). A cognitive approach to panic. Behaviour Research and Therapy, 24(4), 461-470.
  • Barlow, D. H., & Craske, M. G. (2007). Mastery of Your Anxiety and Panic: Client Workbook (4th ed.). Oxford University Press.